Diş Kliniklerinde Tıbbi Atık Yönetimi, Saklama Koşulları ve Çevre Denetimleri
Diş hekimliğinde tıbbi atık, kesici-delici alet kutuları, amalgam separatörü kullanımı, lisanslı atık firması sözleşmesi ve Çevre Şehircilik Bakanlığı denetimleri rehberi.
Diş hekimliği uygulamalarında her gün yüzlerce pamuk, spanç, enjektör iğnesi, cerrahi bistüri, çekilmiş diş ve kimyasal atık üretilir. Bu atıkların doğru ayrıştırılmaması; hem klinik çalışanları ve temizlik personeli için hayati bir enfeksiyon tehdidi oluşturur hem de çevre mevzuatı kapsamında kliniğe yüz binlerce liralık idari para cezası kesilmesine neden olabilir.
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İl Sağlık Müdürlükleri, diş kliniklerinde Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği standartlarını tavizsiz şekilde denetlemektedir.
Peki diş kliniklerinde sıfır hatalı bir tıbbi atık zinciri nasıl kurulur?
1. Atıkların Kaynağında Ayrıştırılması (3 Renk Kuralı)
Diş kliniğinde atıklar oluştukları anda doğru kaplara atılmalıdır:
- 1. Kırmızı Tıbbi Atık Torbası:
- Kanlı pamuklar, gazlı bezler, emici peçeteler.
- Tükürük ve kanla temas eden tek kullanımlık plastik bardak ve aspiratör hortumları.
- Cerrahi eldivenler ve maskeler.
- Torbalar en fazla 3/4 oranında doldurulmalı ve ağızları sıkıca kapatılmalıdır.
- 2. Sarı Kesici-Delici Atık Kutusu:
- Dental enjektör iğneleri, dikiş (sütur) iğneleri.
- Cerrahi bistüri uçları, kırık cam ampuller.
- Kanal eğeleri (K-file, NiTi), frezler ve ortodontik tel parçaları.
- Kutu 3/4 seviyesine geldiğinde kapağı kilitlenmeli ve asla tekrar açılmamalıdır.
- 3. Siyah Evsel Atık Torbası:
- Hastayla temas etmemiş ambalaj kağıtları, karton kutular ve mutfak/ofis çöpleri.
2. Amalgam Atıkları ve Amalgam Separatörü Zorunluluğu
Cıva içeren amalgam dolguların çevreye salınımı uluslararası Minamata Sözleşmesi kapsamında sıkı denetime tabidir:
- Sökülen eski amalgam parçaları veya kullanılmayan kapsül artıkları kesinlikle lavaboya dökülemez veya evsel çöpe atılamaz.
- Dental ünitlerin aspiratör gider hatlarına Amalgam Separatörü takılması ve ayrıştırılan cıva atıklarının lisanslı tehlikeli atık firmalarına teslim edilmesi gerekmektedir.
3. Tıbbi Atık Sözleşmesi ve Ulusal Atık Taşıma Formu (UATF)
- Yetkili Belediye / Lisanslı Firma Sözleşmesi: Klinik açılışında Büyükşehir veya İlçe Belediyesi Çevre Koruma birimiyle resmi tıbbi atık bertaraf sözleşmesi yapılmalıdır.
- Geçici Tıbbi Atık Deposu / Konteyneri: Klinik içinde tıbbi atıklar kilitli, turuncu/kırmızı renkli, üzerinde uyarı sembolü bulunan özel kaplarda saklanmalıdır.
- Atık Beyan Sistemi (E-ÇBS / MoTAT): Yılda en az bir kez Çevre Bilgi Sistemi üzerinden kliniğin ürettiği atık miktarı dijital olarak beyan edilmelidir.
Klinik açılışında çevre ve sağlık denetimlerinden sorunsuz geçmek için Diş Kliniği Açma Rehberi sayfamıza göz atabilirsiniz.
DentaPanel ile kliniğinizi tek panelden yönetin
Randevu, hasta, diş şeması ve tahsilat bir arada. 250 aktif hastaya kadar ücretsiz.